Zamanın Pis Kokusu: Mutlakiyet
Görüşlerine, hakkını teslim ederek büyük değer verdiğim Byung-Chul Han, az sayfalı ama sarsıcı kitaplar yazma konusunda başarısını sürdürüyor. Zamanın Kokusu da bu kitaplardan biri.
Dün yazmış olduğum yazımda, çokluğun yarattığı yokluktan bahsetmiştim. Zamanın Kokusu adlı eserde de hızla akıp giden zamanın yarattığı zaman kaybolması ile karşılaşıyoruz. Hızla bir şeyler yapma güdüsü, yetişebilme sanatının zorluğu, zamanın da planlamanın da katili gibi duruyor. Aynı anda birçok işi yapma veya birçok işin aynı kişiye yaptırılması durumu geçmişi daha az hatırlamamıza, geleceği hiç düşünmemize ve nihayet anı yaşamak zorunda kalmamıza neden oluyor.
Sürekli çalan telefonların yarattığı yaşam tarzında, telefonların suskunluğu bir tedirginlik yaratıyor. “Acaba ne zaman çalacak ” hissiyatı zihnimizin bir yerinde bir şeyleri kemirip dururken vücut denilen et yığını yorgun düşüyor.
Martialis’in dediği gibi, her yerde olan hiçbir yerde değildir sözü yine gediğine oturmuş gibi duruyor. Bu yoğun iş temposunun yarattığı hızlanma her ne kadar Zamanın Kokusu adlı eserde yavaşlama çözümüyle bertaraf edilmek istense de Paul Lafargue tarafından yazılmış Tembellik Hakkı ve Helne Helène L’Heuillet tarafından yazılan Gecikmeye Övgü adlı eserleri de aklımıza bir şekilde kazımak zorundayız. Zamanın Kokusunda da önerilen Bulunma Sanatı denilen kavramı da gündemimize almamız gerekiyor.
Zamanın Kokusu’ndan devam edelim. Şu sözlerin oldukça çarpıcı olduğunu düşünüyorum:
Çalışma öyle mutlaklaştırılır ki çalışma saatleri dışında geriye kalan tek zaman “öldürülecek” zaman olur.
Mutlaklaştırdığımız her şeyin dışında kalan diğer şeylerin yok olması aslında insanoğlunu pek de ilgilendirmez görünüyor. Hızla akıp giden zamanın yarattığı anda yaşama mahkumiyetinde her mahkum gibi diğer mahkumlarda mutlaklaştırdığının peşinden gidiyor.
Özetle, zamanın ruhu, zamanın kokusunu mutlaka bir mutlakiyetle neticelendiriyor. Zamansızlık, bir şeyi mutlaklaştıran bir zaman dilimi yaratıyor.
İktidar denilen siyasal şeye de mutlakiyet yükleyen her mutlakiyetçinin, iktidar dışındakileri öldürülecek bir şey görme eğilimi artıyor. İktidarın da bu mutlakiyeti, mutlak bir şekilde eziciliğe yönlendirmesi toplumdaki ipleri gerginleştiriyor. Hepimizin bildiğini varsayıyorum ama yine de yazmadan edemeyeceğim: Mutlakiyet, siyasal sistemlerde hükümdarın, yani yönetenin siyasal kudreti elinde tuttuğu yönetim şeklidir. Mutlakiyetlerde yönetme kudreti genelde tek bir elde toplanmıştır.
Hızla akan zamanda geçmişini unutan, geleceğini umursamayan ve anda yaşamayı bile beceremeyen ama başka çaresi de olmayan insanların güce tapınmaları da bir nevi beklenen sonuç oluyor. Bu zamansızlıkta, yeni bir güce destek vermek veya inandığı gücü değiştirmek bir zaman kaybı olarak görülüyor. İşte bu da mutlak bağlanmayı getirirken, diğerlerine karşı bir mutlak reddediş yaratıyor.
Yoksa, her şeye tamam diyen bir halk kitlesini başka nasıl açıklayabiliriz ki? Cahil desek cahile de haksızlık değil mi bu?
Takdir Sizin, Atatürk Hepimizin!
Hatib Minber
Sitemde yayınlanan içeriklerden ilk siz haberdar olun. Ücretsiz olarak bildirim almak için e-posta adresinizi girin. Aboneliği tamamlamak için lütfen e-postanıza gönderdiğim, iletiyi onaylayın.
