Nasihatten Zindana
Machiavelli, Prens (Hükümdar) adlı eseriyle türünün en ünlü örneklerinden birisini siyaset bilimi yazınına kazandırdı. Machiavelli eserinde bir Prense (Hükümdara) iktidarın nasıl korunacağı konusunda öğütler veriyordu.
Onun kadar ünlü olmaya aday, bu konuda daha birçok eserden söz etmek mümkün. Benzer veya aynı şeyi Nizamülmülk – Siyasetname, Erasmus – Hristiyan Prensin Eğitimi, Seneca – Affetmek Üzerine adlı eserlerinde denediler.
Keza yine Lütfi Paşa – Asafname adlı eserinde, Gazali – Nasihatü’l-Mülük çalışmasında yine liderlere çeşitli nasihatlerde bulundular.
Thomas More – Ütopya, Kautilya – Arthashastra, Akşemseddin – Fatih Sultan Mehmet’e Mektuplar adlı eserlerinde yine liderlere nasihatler veriyorlardı.
Bu listeyi epey uzatmak mümkün. İbn Haldun, Platon, Aristo, Agapetus, Beydeba, Katip Çelebi de benzer uğraşlar vererek yöneticiye, dönemin liderlerine uyarılarda bulunuyorlardı.
Bu nasihatleri veren düşünürleri düşündüğümüzde, nasihatlerin muhatabı liderlerin tamamen kötü yöneticilerden oluştuğu da sanılmamalıdır. Örneğin Akşemseddin, Fatih Sultan Mehmet gibi kendisini her anlamda ispatlamış bir yöneticiye öğütler vermekten kendisini sakınmamıştır.
Yazıyı çok uzatma derdinde değilim. Sadece şunu söyleyip köşeme çekileceğim:
Bugün bu düşünürlerden hangisi aklınıza gelen ilk yöneticiye bu nasihatleri verebilir? Siz de benim gibi bu düşünürleri zindanlarda görmek istemezsiniz değil mi?
Zalimlerin zalimi, modern diktatörler nasihat falan da dinlemezler üstelik.
Takdir Sizin, Atatürk Hepimizin!
Hatib Minber
Sitemde yayınlanan içeriklerden ilk siz haberdar olun. Ücretsiz olarak bildirim almak için e-posta adresinizi girin. Aboneliği tamamlamak için lütfen e-postanıza gönderdiğim, iletiyi onaylayın.
Şuan siyasette iktidarda veya muhalefette olan bütün liderlerin akıl hocaları (danışmanlari )var. Sadece danışman kadroları arka planda durduklari için çoğu kişi bilmiyor. Bu yazınızda anlatmak istediğiniz suanki üst düzey yöneticilerin sadece kendi aklıyla hareket edip arka alanda fikiralışverişi yaptığı danışmanlarinin akıl hocalarının olmaması mı ? Yoksa muhalif veya farklı fikirleri yok saymalari mı
Haklısınız, günümüzde her liderin profesyonel danışman kadroları mevcut. Ancak yazımda vurgulamaya çalıştığım nokta ‘teknik akıl verme’ süreci değil; Machiavelli’den Akşemseddin’e uzanan o devasa felsefi rehberliktir. Modern danışmanlar genellikle ‘seçim nasıl kazanılır?’ sorusuna yanıt ararken; bu düşünürler ‘nasıl adil olunur ve tarihe nasıl geçilir?’ sorusuyla ilgileniyorlardı. Aradaki fark, birinin iktidarı, diğerinin hakikati merkeze almasıdır.