Değişim ve Dönüşümün Cehaleti

Yazıyı Sesli Oku

Okuma, yazma bilmeyenlerin cahil olarak nitelendirildiği evreyi çoktan geçtik. Artık okuma, yazma bilmeyenlerin bile değişim ve dönüşüm çağında değişerek ve dönüşerek başka bir seviyeye yükseldiklerini izleyebiliyoruz. Artık cehalet başka bir şey olarak adlandırılıyor ve adlandırılmalı.

Yukarıdaki ifadeleri bana düşündüren Alvin Toffler’in şu sözleri:

21. yüzyılın cahilleri okuma yazma bilmeyenler değil; yanlış öğrendiklerini unutmayan, yeniden öğrenmeye, değişim ve dönüşüme açık olmayanlar olacaktır.

Özetle, cehaleti artık okuma yazma bilmeme seviyesine kadar düşüremeyiz. Değişemeyen ve dönüşemeyenleri de bu kategoriye almamız gerekiyor.

Ancak iş siyasete geldiğinde aynı değişim ve dönüşümün cehaleti ortadan kaldırdığına dair ciddi endişelerim var. Toffler’in Üçüncü Dalga Teorisi ile bahsettiği bu değişim ve dönüşüm, bilgi çağı denilen bu çağda siyasete sirayet edecek olsa da değişimin ve dönüşümün anlamsız eksene kayması cehaleti ortadan kaldırmadığı gibi daha da büyük bir cehaleti ortaya çıkarabilir.

Bir siyasi görüşün, değişen dünya standartları gereği dönüşmesi olağandır; ancak bu dönüşümün yaratacağı sözde büyük dönüşüm o siyasi görüşü başka bir görüş haline getiriyorsa cehalet ortaya çıkar.

Somut bir şey ortaya koymaya çalışırsam bir liberalin bir dönüşüm çağında, değişerek bir komünist olmasını bekleyemezsiniz. Bu dönüşüm ve değişimin sizi yine liberal bir haritada yol aldırması beklenen olmalıdır. Demek istediğim bir gerçek liberal ne kadar dönüşürse ve değişirse değişsin, bir komünist olamaz; eğer oluyorsa liberalizmin cahilidir.

Kafka’nın Dönüşüm adlı eserinin baş kahramanı Gregor Samsa’nın bir böceğe dönüşmesi, ona hayatı konusunda yeni anlamlar yüklemiş ve onu insanlara ve hayata karşı cehaletten kurtarmış olsa da siyasetteki buna benzer bir dönüşüm cehaleti ortaya çıkarır. Bir siyasetçinin böceğe dönüşmesi onu cehaletten kurtaramaz; onu sadece bir böcek yapar.

Örneğin, bugün Baş Terörist Abdullah Öcalan’ı meclise nutuk atmaya çağıran Devlet Bahçeli’nin yaşadığı değişim ve dönüşümü cehaletten kurtulmak olarak nitelendirebilir miyiz, yoksa onun bu durumunu milliyetçiliğe bile cahil kalmak şeklinde mi açıklamalıyız?

Her ne kadar Devlet Bahçeli ayakta bile duramayacak yaşta olsa da milliyetçiliğin dimdik ayakta durduğunu unutmuş olması, geçirdiği dönüşümde bir cehalet olarak nitelendirilmelidir. Devlet Bahçeli, Gregor Samsa’nın geçirdiği dönüşümü geçirememiştir.

Olayın bir de Siyasal İslam tarafı var. Buradaki dönüşümün baş döndürücülüğü ise bir siyasi kurnazlığa işaret ediyor. Siyasal İslam’ın uygulayıcılarının geçirdiği (sözde) dönüşümün, halka yansımaları da epey ilginçtir. Halkın bu dönüşüme ayak uydurması ve her koşulda alkışlaması da halkın değiştiğini mi ortaya çıkarır, yoksa bu dönüşüm hızı bir cehaletin vurgusu mudur?

Yukarıdaki soruların yanıtları aslında malumdur: Siyasal İslam’ı destekleyecek kadar cahil olan bir halkı, dönüşüm yalanıyla kandırarak cehaletten kurtaramazsınız. Cehaletin sindirilerek özümsenmiş olmasına hiçbir dönüşüm ve değişim fayda etmez. Hiçbir değişim ve dönüşüm özümsenmiş cehaleti ortadan kaldıramaz. Siyasal İslam denilen şeyin her kaba kolayca sığması, her kaba göre şekil alması onun, uygulayıcılarının ve taraftarlarının değiştiği ve dönüştüğü iddiasını ortaya çıkaramaz. Siyasal İslam özü itibariyle tiksinç bir değişim ve dönüşümü içeriğinde barındırır.

Biraz da aynayı kendimize tutalım. Mustafa Kemal Atatürk takipçilerinin geçirdiği değişim ve dönüşümü de el almalıyız. Atatürk’ün görüşlerini, düşünce yapısını değişim ve dönüşüm rüzgarıyla başka bir seviyeye getirmekte bir cehalet göstergesidir. Atatürk’ün görüşlerini değiştirip dönüştürerek bambaşka bir şeymiş gibi ortaya koymak da sizi cehaletten kurtaramaz aksine oraya hapseder.

Söylemek istediklerimi söylediğimi düşünüyorum. Lafın tamamı da herkese anlatılmamalı gerçekten. O halde bitireyim:

Alvin Toffler’i aklımızın bir köşesinde tutmalıyız. Kendisi, geleceğe yönelik öngörüleriyle tanınan ve hakkı da teslim edilmesi gereken birisi; ancak bizim siyasetçilerimizin ve gelişmemiş toplumumuzun değişim ve dönüşüm hızı ne yazık ki cehaletten kurtarmadığı gibi bizi cehalete hapsediyor. Toffler’in değişim ve dönüşümün cehaletten kurtardığı iddiası ne yazık ki siyasette, ve bilhassa bizim siyasi yapımızda işlemiyor.

Çünkü ne yazık ki biz toplum olarak, Toffler’in Üçüncü Dalga Teorisindeki çağları tam olarak yaşayamadan bu çağların etkilerini orantısızca hissediyoruz.

Genç bir nüfusu çok yaşlı siyasetçilerin elinde heba ediyoruz ve ne yazık ki hemen hepsi cahil. Bu cehalette balığın baştan kokması misali halka sirayet ediyor.

Takdir Sizin, Atatürk Hepimizin!

Hatib Minber