Düşüncelerin Sessizleşmesi Tehlikesi
Bauman ve Donskis’in Ahlaki Körlük eserinde dikkat çektiği gibi “Düşüncelerin değil, kısa konuşmaların çağında yaşıyoruz“.
Düşünceler elbette ki çok önemli, ama artık eskisi kadar önemli değiller. Pek tabii ki, temeli olan, düşünce gibi güçlü bir yapıya yaslanan kısa konuşmaları destekliyoruz; ancak kısa olduğu için sağlam düşüncelere dayanmayan sözleri de kolayca içselleştirip yanlışlara giriş yapabiliyoruz.
Araştırmacılar, araştırmaların başat konusu haline geldi. O derece unuttuk onları ve onları unuturken düşüncelerini de hafızalarımızdan kovaladık. Kısa konuşan, ama sadece konuşan insanları kısa yoldan doğru sandık.
Hemen tüketme alışkanlığımız kısa olan konuşmaları uzun olandan daha çabuk tüketebiliyor. Dinleyip hak verip ya da vermeyip bunları tüketmek günümüzün en kolay davranışı haline geliyor. Düşüncelere kayıtsızlık artıyor, derinlemesine analiz yeteneği zayıflıyor.
Yukarıda bahsettiğim kayıtsızlık ve derinlemesine analiz yeteneğinin yoksunluğu düşünceleri reddedip sadede gelmeyi çağırarak kendisini olumsuz bir kısır döngüde besliyor.
Bauman ve Donskis, yukarıda özetlemeye çalıştığım şeyi Ahlaki Körlük adlı eserinde müthiş bir şekilde irdeliyor. Yaşadığımız gün, ahlaki olarak erozyona uğradığımız günlerin bir toplamına işaret ediyor. Bu durum bilgiye ve doğruluğa karşı oluşan bir direnci de aslında bize göstermiyor mu?
Önemli olan bilgi ve doğruluktan ziyade bunların ne zaman tüketileceği gibi duruyor. Albert Einstein‘ın dediği gibi “En büyük tehlike, gerçekleri bilmeyenler değil, bilmemek için çaba gösterenlerin ta kendisidir“.
Gerçekleri bilmeyenleri eğitmek meşakkatli olsa da, bunları bilmeyi umursamayanların varlığı aslında en büyük tehlike gibi duruyor. Bilme endişesi olmayanların düşünceleri reddedip kısa olanı alıp hemen tüketerek yok saymalarının yarattığı bu çağda iktidarların becerileri de buna göre şekilleniyor.
Bugünün iktidarları, geçmişin iktidarları gibi bir yaşam öğretisi, düşünce sunmaktan ziyade yok edilmesi kolay söylemler seçiyorlar. Bu söylemlerin tersi söylemler geliştirmeleri de, bu söylemler hemen tüketildikleri için bir anlam ifade etmiyor. Aynı konuşma içinde, kendisini yalanlayanların her iki yalanı da büyük bir alkış tufanına sahne oluyor.
İşte o yüzden bugün, Mustafa Kemal Atatürk gibi ortaya düşünce koyanlardan ziyade, düşünceyi yok sayan kısa konuşmacıların, söz üstadı demagogların iktidarlarını yaşıyoruz.
İşte o yüzden bugün Mustafa Kemal Atatürk’ün düşüncelerine sahip çıkıp onları tüketmemek için her şeyi yapıyoruz.
İşte o yüzden bugün Mustafa Kemal’in Askerleriyiz diyoruz.
Takdir Sizin, Atatürk Hepimizin!
Hatib Minber
Sitemde yayınlanan içeriklerden ilk siz haberdar olun. Ücretsiz olarak bildirim almak için e-posta adresinizi girin. Aboneliği tamamlamak için lütfen e-postanıza gönderdiğim, iletiyi onaylayın.
Bana göre; en çok ve en hızlı tüketeni ‘doğru ve desteklenir’ gören Çağımızın tüketim toplumu, bu alışkanlığını fikirlere de yansıtmış durumda.. ki bu ticari meta haline getirilme noktasına evrilmiş, bkz: 140 karakter ya da ‘artık kısa cümleler kuruyorum’..
Ancak yazıda da belirtildiği gibi bu ahlaki bir erozyonu da beraberinde getiriyor; kullanılan retorik biraz kaliteli gibi duruyorsa eğrisi doğrusu sorgulanmadan tüketilip, içselleştiriliyor.. burada nietzsche’ nin ‘efendi ahlakı ve köle ahlakı’ söylemi devreye giriyor.. efendi, kendi ahlakını oluşturmakta özgürdür, köle ise kendisine empoze edilen ahlakı doğru kabul eder ve bunun üzerinde düşünme yetisi yoktur..
Aslında burada da yazıda Einstein’ ın tehlike olarak bahsettiği noktada bertrand Russel’ ın şu aforizması devreye giriyor ‘Çağımızın en büyük sorunu; akıllılar hep kuşku içindeyken, aptalların küstahça kendilerinden emin olmalarıdır’..