Köşe Yazıları

Ali Erbaş, Görevden Alınmalıdır

Giriş

18 Mart Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma günü bu yıl Cuma gününe denk geldi. Cuma günü biliyorsunuz, Müslüman alemi için özel bir gün. Bu günde camilerimizde günün anlam ve önemine istinaden hutbeler okunuyor. 18 Mart günü için, Diyanet aşağıdaki hutbeyi cemaate okudu. Okunması akabinde de tartışmalar başladı; çünkü hutbede Çanakkale Zaferinin baş kahramanlarından Mustafa Kemal (Atatürk) anılmıyordu.

Okunmanız ve isterseniz indirmeniz için hutbeyi aşağıda ve kaynak bölümünde paylaşıyorum:1

Bu hususa biraz sonra geri dönmek üzere şimdilik ara veriyorum.

Özel Günlerdeki Bazı Hutbe Örnekleri

Şimdi 29 Ekim 2021 tarihine gideceğiz. 29 Ekim biliyorsunuz Cumhuriyetimizin ilan edildiği 29 Ekim 1923 tarihinin yıl dönümü. 2021 yılında 29 Ekim tarihi Cuma gününe denk geldi. Diyanet o gün Cumhuriyet Bayramını hutbe konusu yapmayarak sadece son paragrafta Cumhuriyetin İlanını içeren “Yaşlılarımıza Vefa, Rahmet ve Mağfiret Vesilemizdir” başlıklı hutbeyi okutturdu. Pek tabii ki bu hutbede de Mustafa Kemal (Atatürk) ismi yer almadı. Bu hutbeye de kaynaklar bölümündeki adresten erişebilirsiniz.2

Bir de 23 Nisan 2021 tarihinde Diyanet tarafından yayınlanmış hutbeye bakalım. Bu tarihte camilerimizde okunan hutbe “Yetim: Cenâb-ı Hakk’ın İnsanlığa Emaneti” başlığını taşıyor ve bu hutbede de Mustafa Kemal (Atatürk) yer almıyor. Hutbe 23 Nisan milli bayramımıza ilişkin herhangi bir ifade de içermiyor. Bu hutbeyi de kaynakça bölümünde belirttim.3

Bakışlarımızı şimdi de 30 Ağustos 2019 yılına çevirelim. Bu tarihte okunan hutbede milli duygulara yer verilirken yine Mustafa Kemal (Atatürk) adı geçmemiştir. Kaynakça bölümünde erişebileceğiniz bu hutbenin başlığı ise “Vatan Bize Emanettir” olmuştur.4

Şimdi de 19 Mayıs 2017 yılına gidelim. Yine bir Cuma günü. 19 Mayıs biliyorsunuz Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanıyor. Diyanetin o gün okutturduğu hutbenin başlığı “Gerçek Özgürlük: Allah’a Kulluk” başlığını taşıyor ve pek tabii ki bu hutbede de Mustafa Kemal (Atatürk) yer almıyor. Hatta bırakın onu 19 Mayıs ile ilgili tek kelimede geçmiyor. 2017 yılına ait tüm hutbeleri de kaynakça bölümüne ekledim.5

Son olarak da 10 Kasım 2017 tarihinde, Mustafa Kemal Atatürk’ün ölüm yıldönümünde camilerimizde okunan hutbeyi irdeleyelim. “Örnek İnsan: Mümin” başlığını taşıyan bu hutbede de yine Mustafa Kemal Atatürk ismi yer almamaktadır. Bu hutbeyi de kaynakça bölümünde ulaşılabilir hâle getirdim.6

Ali Erbaş’ın Açıklamaları ve İddianın Doğruluğu

Okuduğunuz ve gördüğünüz üzere milli bayramlarımızda, özel günlerde Diyanet, Mustafa Kemal Atatürk’e hutbelerinde yer vermiyor. Bu tepkilerin artması üzerine Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, 5 Mart 1924 tarihinde yayımlanan kararnamede bulunan aşağıdaki hususa vurgu yaptı:

“Bundan sonra camilerde hutbelerde şahıs ismi söylemeksizin ‘millet ve cumhuriyetin kurtuluşu için’ dua edilmesi karar kılınmış ve bu kararların bütün vilayetlere İçişleri Bakanlığınca tebliğ edilmesi için havale edilmiştir.”

Bu vurgusundan sonra da, Atatürk’ün isminin anılmamasının, Atatürk’ün kendi isteği olduğunu belirtti.7

Peki gerçekler böyle mi?

Konuyu derinlemesine analiz eden Doğruluk Payı sitesine göre bu iddia yanlış. Söz konusu kararnamenin, halifeliğin kaldırılışından sonra çıkartılmış olması ve hemen akabinde çıkartılan diğer kararnamelerin de hilafetle, halifelikle ilgili olması sebebiyle buradaki isim algısının Mustafa Kemal’e yönelik olduğu savı ortadan kalkmış oluyor.8

Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, camilerimiz dışında Atatürk’ü andığını ifade ediyor. Evet, doğru ama sosyal medyada, çeşitli etkinliklerde anmak ile camilerimizde tüm cemaatin içinde anmak aynı anlamı taşıyor mu, takdiri sizlere bırakıyorum.

24 Temmuz 2020 Tarihli Hutbe

24 Temmuz 2020 tarihinde “Ayasofya: Fethin Nişanesi, Fatih’in Emaneti” başlığını taşıyan hutbede ise yukarıda anlatılanlara tezat bir örnek yaşıyoruz. Bu hutbe bizzat Ali Erbaş tarafından Ayasofya Camii’nin minberinde okunmuştur. Hutbede, aşağıda okuyabileceğiniz üzere konuyla ilişkisi sebebiyle Fatih Sultan Mehmet adı geçmektedir.9

Sonuç

Özetin özeti olarak şunu söylemem gerekiyor: Bir ülkede Diyanet İşleri Başkanlığı gibi güzide bir kurumun başında olan bir insan, yalan söyleyebilir mi? Pek tabii ki, kul yapısı söyleyebilir; ama söylememesi gerekir. Bir din adamına yalan söylemek yakışmaz. Okuduğunuz üzere, Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, 5 Mart 1924 tarihli kararnameye vurgu yaparak, Mustafa Kemal Atatürk’ü hutbelerde anmamasına kılıf oluşturmuş, ancak işine geldiğinde bu kararnameyi görmezden gelebilmiştir. Söz konusu kararnamede isim belirtilmemesi uygulamasını keyfi kullanmıştır.

Yukarıda örneklerle gösterdiğim üzere söz konusu kararnamede belirtilen, “millet ve cumhuriyetin kurtuluşu için” dua edilmesi uygulamasını da milli bayramlarda, milli bayramları anmayarak delmiştir. Ayrıca, 10 Kasım 2017 tarihinde Atatürk’ü anmayarak, “Örnek İnsan: Mümin” başlığını taşıyan bir hutbeyi okutmak acaba gizli bir mesaj mı içermektedir?” bu konuda da derin analizler yapmaya gerek yok.

Peki,19 Mayıs günü Türkiye Cumhuriyeti’nin özgürlük mücadelesinin başladığı gün çıkan hutbenin başlığı ne, “Gerçek Özgürlük: Allah’a Kulluk”. Doğru olmasına doğru, ama bu hutbe bir hafta önce veya sonra yayınlanamaz mıydı?

Peki, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramında, “Yaşlılara, Eskiye Vefa, Rahmet vb.” başlığını nasıl irdelemek gerekiyor?

Neyse daha fazla uzatmayayım.

Sonuç cümlesi: Ali Erbaş’ın, hem bu ülkenin birlik ve beraberliğine hem de Müslümanlığa katkısının olmadığını ve görevden alınması gerektiğini düşünüyorum.

Hatib Minber

Sitemde yayınlanan içeriklerden ilk siz haberdar olun. Ücretsiz olarak bildirim almak için e-posta adresinizi girin. Aboneliği tamamlamak için lütfen e-postanıza gönderdiğim, iletiyi onaylayın.

Print Friendly, PDF & Email

Kaynakça / Dipnotlar

  1. https://dinhizmetleri.diyanet.gov.tr/Documents/%C3%87anakkale%20Zaferi,%20Bir%20Milletin%20Yeniden%20Dirili%C5%9Fi.pdf
  2. https://dinhizmetleri.diyanet.gov.tr/Documents/Yas%CC%A7l%C4%B1lar%C4%B1m%C4%B1za%20Vefa,%20Rahmet%20ve%20Ma%C4%9Ffiret%20Vesilemizdir.pdf
  3. https://dinhizmetleri.diyanet.gov.tr/Documents/Yetim%20Cena%CC%82b-%C4%B1%20Hakk’%C4%B1n%20I%CC%87nsanl%C4%B1g%CC%86a%20Emaneti.pdf
  4. https://dinhizmetleri.diyanet.gov.tr/Documents/2019%20Y%C4%B1l%C4%B1%20Hutbeleri.pdf
  5. https://dinhizmetleri.diyanet.gov.tr/Documents/2017%20Y%C4%B1l%C4%B1%20Hutbeleri.pdf
  6. https://dinhizmetleri.diyanet.gov.tr/Documents/2017%20Y%C4%B1l%C4%B1%20Hutbeleri.pdf
  7. Daha detaylı bir bilgi için Saygı Öztürk’ün yazısına bakılabilir: https://www.sozcu.com.tr/2022/yazarlar/saygi-ozturk/diyanet-isleri-baskani-erbasin-ataturk-soruma-cevabi-7036176/
  8. Doğruluk Payı sitesinin yapmış olduğu araştırmaya https://www.dogrulukpayi.com/dogruluk-kontrolu/belge-cuma-hutbelerinde-ataturk-un-adinin-anilmamasinin-istendigini-mi-gosteriyor adresinden erişim sağlayabilirsiniz.
  9. 24 Temmuz 2020 tarihli hutbeye https://dinhizmetleri.diyanet.gov.tr/Documents/Ayasofya%20Fethin%20Ni%C5%9Fanesi,%20Fatih’in%20Emaneti.pdf adresinden de erişim sağlayabilirsiniz

Bu Yazıya Görüşlerinle Katkıda Bulun!..