Normalin İhtilali: Sosyolojinin Gücü
Normal olanın anormalleşip yeni bir normal olması şeklinde bir kısır döngüye sıkışıp kalmış durumdayız. Bugün normal karşıladığımız şeylerin dün anormal bir şey olması hepimize ilginç geliyor. Bu değişime ayak uydurmak da normalin gücüne göre değişiyor.
Daha açık ifade edeyim, normalleşen şey belli bir yerden sonra anormal görünürse anormal olan şey yeni normal olarak kabul edilir. Bunun tersi de o sonsuz döngüyü yaratır: Normalin anormalleşmesi ve anormalin normalleşmesi.
Dün teröristlerle görüşmeyi anormal bir durum olarak görürken bugün ise düne nazaran bu görüşmeyi daha normal karşılıyoruz. Özetle teröristle görüşmeme normali bugün anormal karşılanabiliyor ve görüşülmesi normale dönüşüyor.
İktidarı eleştirebilme gücünün varlığı, “sıkıysa eleştir” korkusuna yenildiğinde eleştirememezlik normal olarak kabul edilir. Özcesi, eleştirmek normalken artık eleştirmemek normal oluyor ve eleştirmek anormalleşiyor.
Sizi normal ve anormal kavramlarına boğduğumun farkındayım; ancak bu değişimin yarattığı boğuculuğun daha büyük olduğunu savunabilirim.
Pierre Bourdieu ise olaya çok daha ilginç yaklaşıyor. Bourdieu’nun Doğallık İllüzyonu olarak bizlere sunduğu şey toplumun yaşayış biçiminin toplumda yaşayanlarca kabul görmesinin yarattığı duruma işaret eder. Toplum normali kabullenir ve normalin değişmesine yönelik bir direnç gösterir. Normal geçmişten bu yana doğal olarak doğrudur ve bu doğala yarattığı illüzyonla hep doğru kabul edilir. Özetle normalin anormalleşmesine yönelik bir direnç vardır. Bu dirençte sosyoloji bilimiyle kırılabilir.
Bu bağlamda sosyolojinin sunduğu bakış açısı, doğallık illüzyonu ile korunan normale anormallikler eleştirisi yöneltir ve yeni normali yaratarak illüzyonun kırılmasını sağlar.
Türk sosyolojisinin kurucusu olarak kabul edilen Ziya Gökalp, bu açıdan normallerin yeni normallerle değiştirilmesi ve doğallık illüzyonunun zedelenmesinde önemli bir figürdür. Ülkemizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ü de görüşleriyle etkilemiştir. Dolayısıyla modern Türkiye, sosyolojik açıdan zengin bir bilgi birikimiyle yoluna başlamıştır.
Mustafa Kemal Atatürk, Ziya Gökalp’in fikirlerinden beslendiğini her fırsatta dile getirmiştir. Bu edinim yani sosyolojik bilinç, toplumun normal kabul ettiği şeylerin doğallık illüzyonu ile korunmasına rağmen yeni bir normalle değiştirilmesi sonucunu doğurmuştur. Normal kabul edilen, saltanat, hilafet, alfabe, tarikatlar gibi normaller anormalleştirilerek yerine cumhuriyet, laiklik, modern eğitim gibi yeni normaller gelmiştir.
Özetle, sosyoloji bilmek ve bunu da politika, ekonomi, tarih gibi diğer sosyal bilimlerle birleştirmek devrimci etki yaratır. Bu sadece Mustafa Kemal Atatürk’ün dünyasında değil, diğer devrimcilerin dünyasında da geçerlidir.
Sosyoloji bilmez kişilerin ülkeyi yönettiği bir durumda, normalin yeni normalle değiştirilmesi iddiası ise yazının başında belirttiğim teröristle görüşmeyi normalleştirmekten öteye gidemez. Bu tehlikeli ters döngü, teröristle görüşmeyi de doğallık illüzyonu ile normal haline getirebilir.
Sosyoloji bilerek, sosyolojinin gücüyle hareket edenle, sosyoloji bilmeden sosyolojiyi devre dışı bırakarak hareket edenin yarattığı yeni normalleşme süreci bu açıdan birbirinden farklıdır. Sosyoloji bilmek doğallığın illüzyonunu yıkarken, bilmemek bu illüzyonu gerçeğe çevirir.
Abrakadabra!
Takdir Sizin, Atatürk Hepimizin!
Hatib Minber
Sitemde yayınlanan içeriklerden ilk siz haberdar olun. Ücretsiz olarak bildirim almak için e-posta adresinizi girin. Aboneliği tamamlamak için lütfen e-postanıza gönderdiğim, iletiyi onaylayın.
